Opis
Piazza Statuto to duży, wydłużony plac z podcieniami na zachód od centrum Turynu, niedaleko Porta Susa: ostatni z placów Risorgimento, z eleganckimi neoklasycznymi kamienicami i pomnikiem, który dzieli torińczyków między rozum a legendę.
Zbudowało ją od 1863 roku, po zjednoczeniu Włoch, londyńskie towarzystwo budowlane według projektu Giuseppe Bollatiego. Zakład był taki, że Turyn pozostanie stolicą, bo odebranie Rzymu papieżowi wydawało się trudne: potrzeba było wielu domów dla urzędników i wojskowych.
Stolica jednak przeszła do Florencji. We wrześniu 1864 roku zamieszki torińczyków, z ofiarami także na Piazza San Carlo, rozegrały się również na tym świeżo powstałym placu. Gmina dokończyła kamienice, a potem sprzedała je na aukcji. Plac nazwano na cześć Statutu Albertyńskiego, konstytucji spisanej przez Karola Alberta.
Pośrodku ogrodów stoi pomnik tunelu Fréjus, odsłonięty w 1879 roku: piramida z ogromnych głazów pochodzących właśnie z wykopu tunelu kolejowego, z powalonymi Tytanami i skrzydlatym Geniuszem na szczycie. Alegoria triumfu rozumu nad brutalną siłą.
Skrzydlaty Geniusz ma na głowie odwróconą pięcioramienną gwiazdę, dlatego w tradycji ludowej niektórzy widzą w nim wręcz Lucyfera. Inni uważają, że pomnik upamiętnia cierpienia górników, którzy drążyli tunel.
Nieco dalej na zachód, na rabatce, mały obelisk z astrolabium na szczycie to obelisk Beccarii, wzniesiony w 1808 roku dla upamiętnienia obliczeń z 1760 roku dotyczących długości odcinka południka. Bliźniaczy obelisk stoi na końcu corso Francia, w Rivoli.
Po zachodniej stronie, u wylotu corso Francia, wyróżnia się Torre BBPR, zaprojektowana w 1959 roku przez mediolańskie studio i otwarta w 1961: jedyny w mieście przykład architektury postracjonalistycznej mediolańskiej szkoły. Pod jej arkadami tablica upamiętnia dziewięciu partyzantów rozstrzelanych 12 października 1944 roku.
W legendach «magicznego Turynu» plac jest jednym z wierzchołków «trójkąta czarnej magii», obok Londynu i San Francisco. Nazwa pobliskiej dzielnicy Valdocco miałaby pochodzić od łacińskiego «valle occisorum»: Rzymianie używali tego obszaru poza murami jako nekropolii, a może i do egzekucji.
Właz pośrodku, obok fontanny, prowadzi do głównego węzła miejskiej kanalizacji: to również podsyciło opowieści o jednej z rzekomych alchemicznych grot. Niektóre wycieczki z przewodnikiem włączają plac do głównych przystanków.
Piazza Statuto bywała często miejscem protestów. Od 6 do 10 lipca 1962 roku dziesiątki tysięcy robotników Fiata i Lancii zalały ją w proteście przeciw odrębnemu porozumieniu podpisanemu przez związek UIL, podczas jednego z pierwszych wielkich strajków powojnia, z długotrwałymi starciami z policją.
Koniecznie zobacz
• Pomnik tunelu Fréjus.
• Obelisk Beccarii.
• Torre BBPR.
Czy wiesz, że…?
• Corso Beccaria, obok obelisku, był przez długi czas najkrótszą ulicą Turynu: zaledwie 100 metrów.
• W 1895 roku zburzono przystanek tramwaju do Rivoli, żeby poszerzyć plac na zachód.
Zbudowało ją od 1863 roku, po zjednoczeniu Włoch, londyńskie towarzystwo budowlane według projektu Giuseppe Bollatiego. Zakład był taki, że Turyn pozostanie stolicą, bo odebranie Rzymu papieżowi wydawało się trudne: potrzeba było wielu domów dla urzędników i wojskowych.
Stolica jednak przeszła do Florencji. We wrześniu 1864 roku zamieszki torińczyków, z ofiarami także na Piazza San Carlo, rozegrały się również na tym świeżo powstałym placu. Gmina dokończyła kamienice, a potem sprzedała je na aukcji. Plac nazwano na cześć Statutu Albertyńskiego, konstytucji spisanej przez Karola Alberta.
Pośrodku ogrodów stoi pomnik tunelu Fréjus, odsłonięty w 1879 roku: piramida z ogromnych głazów pochodzących właśnie z wykopu tunelu kolejowego, z powalonymi Tytanami i skrzydlatym Geniuszem na szczycie. Alegoria triumfu rozumu nad brutalną siłą.
Skrzydlaty Geniusz ma na głowie odwróconą pięcioramienną gwiazdę, dlatego w tradycji ludowej niektórzy widzą w nim wręcz Lucyfera. Inni uważają, że pomnik upamiętnia cierpienia górników, którzy drążyli tunel.
Nieco dalej na zachód, na rabatce, mały obelisk z astrolabium na szczycie to obelisk Beccarii, wzniesiony w 1808 roku dla upamiętnienia obliczeń z 1760 roku dotyczących długości odcinka południka. Bliźniaczy obelisk stoi na końcu corso Francia, w Rivoli.
Po zachodniej stronie, u wylotu corso Francia, wyróżnia się Torre BBPR, zaprojektowana w 1959 roku przez mediolańskie studio i otwarta w 1961: jedyny w mieście przykład architektury postracjonalistycznej mediolańskiej szkoły. Pod jej arkadami tablica upamiętnia dziewięciu partyzantów rozstrzelanych 12 października 1944 roku.
W legendach «magicznego Turynu» plac jest jednym z wierzchołków «trójkąta czarnej magii», obok Londynu i San Francisco. Nazwa pobliskiej dzielnicy Valdocco miałaby pochodzić od łacińskiego «valle occisorum»: Rzymianie używali tego obszaru poza murami jako nekropolii, a może i do egzekucji.
Właz pośrodku, obok fontanny, prowadzi do głównego węzła miejskiej kanalizacji: to również podsyciło opowieści o jednej z rzekomych alchemicznych grot. Niektóre wycieczki z przewodnikiem włączają plac do głównych przystanków.
Piazza Statuto bywała często miejscem protestów. Od 6 do 10 lipca 1962 roku dziesiątki tysięcy robotników Fiata i Lancii zalały ją w proteście przeciw odrębnemu porozumieniu podpisanemu przez związek UIL, podczas jednego z pierwszych wielkich strajków powojnia, z długotrwałymi starciami z policją.
Koniecznie zobacz
• Pomnik tunelu Fréjus.
• Obelisk Beccarii.
• Torre BBPR.
Czy wiesz, że…?
• Corso Beccaria, obok obelisku, był przez długi czas najkrótszą ulicą Turynu: zaledwie 100 metrów.
• W 1895 roku zburzono przystanek tramwaju do Rivoli, żeby poszerzyć plac na zachód.